محمد بن حسين البيهقي

722

تاريخ بيهقى ( فارسي )

همه بگشت و به استقصا 1 بديد و نامزد كرد 2 خانه‌هاى كارداران 3 را و وثاقهاى 4 غلامان سرايى را و ديوانهاى وزير و عارض و صاحب ديوان رسالت و وكيل 5 را ، پس به كوشك كهن محمودى بازآمد . و مردم بشتاب در كارها افتاد 6 و هر كسى جاى خويش راست مىكرد و فرّاشان جامه‌هاى سلطانى 7 مىافگندند و پرده‌ها مىزدند . و چنين كوشك نشان ندهند هيچ جاى ، و هيچ پادشاه چنين بنا نفرمود . و همه بدانش و هندسهء خويش ساخت و خطهاى او كشيد بدست عالى 8 خويش ، كه در چنين ادوات 9 خصوصا در هندسه آيتى 10 بود ، رضى اللّه عنه . و اين كوشك به چهار سال برآوردند 11 و بيرون مال كه نفقات 12 كرد حشر 13 و مرد بيگارى 14 باضعاف 15 آن آمد ، چنان كه از عبد الملك نقّاش مهندس شنودم كه روزى پيش سرهنگ بوعلى كوتوال گفت : هفت بار هزار هزار درم نبشته 16 دارم كه نفقات شده است ؛ بوعلى گفت : « مرا معلوم است كه دو چندين حشر و بيگارى بوده است ؛ و همه بعلم من 17 بود . » و امروز اين كوشك عالمى 18 است ، هر چند بسيار خلل افتاده است ، گواه بناها و باغها بسنده باشد . و بيست سال است تا زيادتها مىكنند بر بناها ، و از بناهاى آن نيز چند چيز نقص 19 افتاده است . هميشه اين حضرت بزرگ و بناهاى نامدار ماناد و برخوردار از آن سكّان 20 بحقّ محمّد و آله . امير ، رضى اللّه عنه ، روز سه‌شنبه پنج روز مانده از ماه رجب بدين كوشك نو آمد و آنجا قرار گرفت . و روز دوشنبه نهم شعبان چند تن را از اميران فرزندان 21 ختنه 22 كردند و دعوتى بزرگ ساخته بودند و كارى با تكلّف 23 كرده و هفت شبان روز بازى آوردند 24 و نشاط شراب بود و امير بنشاط اين جشن و كلوخ‌انداز 25 ، كه ماه رمضان نزديك بود ، بدين كوشك و بدين باغها تماشا مىكرد 26 و نشاط شراب مىبود 27 . پس ماه روزه را كار بساختند و روز دوشنبه روزه گرفتند . و روز آدينه پنجم آن ماه اخبار پوشيده 28 رسيد از خوارزم سخت مهم كه اين نواحى بر اسماعيل خندان پسر خوارزمشاه آلتونتاش قرار گرفت و جملهء آن غلامان كه برادرش را كشته بودند بدست آوردند و به زودى 29 بكشتند و همچنان هركس كه از آن خواجهء بزرگ احمد عبد الصّمد بود و ديگر پسرش نيز بكشتند ، و خطبه بر امير المؤمنين كردند و بر خندان .